De Chemin de Nietzsche In Èze is dit een geweldige keuze als je zin hebt in een makkelijke maar toch vermoeiende klim, waarbij je van bovenaf kunt genieten van prachtige uitzichten op de zee. De heen-en-terugwandeling over het voormalige muilezelpad, op 427 meter hoogte, duurt ongeveer drie uur. Op sommige stukken is het rotsachtig en behoorlijk zwaar, maar voor iemand met een redelijke conditie is het goed te doen. Maar wat je echt de adem beneemt, is de emotionele roes die je lijkt mee te voeren en te verheffen, vooral tijdens de afdaling, wanneer de kust zich openbaart en recht omhoog rijst uit de kalkstenen rotsformaties.
De wandeling
Het dorp Èze ligt op ongeveer 430 meter boven zeeniveau. De klim naar boven duurt ongeveer een uur (of 40 minuten naar beneden) als je een doorgewinterde wandelaar bent, of zo’n anderhalf uur als je het wat rustiger aan doet. Als je snel bent, kun je de klim in 30 minuten volbrengen. Het is zeker een van de zwaarste wandelingen in de omgeving, met zijn steile helling en vele trappen, maar al die inspanning maakt het uitzicht bovenop des te mooier.
Het pad verbindt Èze-sur-Mer (aan de hoofdweg boven het strand) met het pittoreske dorpje Èze op de heuvel. Je kunt je tocht direct tegenover het treinstation in Èze-sur-Mer beginnen, waar je genoeg plek hebt om je auto te parkeren, of in Èze Village starten en naar beneden naar het strand lopen (om bij het strand te komen moet je de tunnel onder de weg nemen, die vanaf de noordkant van de weg bij het makelaarskantoor toegankelijk is).
Als je in het dorp Èze begint, zie je op het eerste deel van de route door Le Vallon du Due – de Vallei van de Hertog – nog resten van bestrating. Zonder goed schoeisel maakt het losse grind dit tot het gevaarlijkste stuk van de tocht (je kunt de wandeling wel in stevige sportschoenen doen, maar ik neem op reis altijd wandelschoenen mee)•
Het pad verandert al snel in een mengsel van stenen en aarde, en terwijl je afdaalt, speelt het pad je parten: het buigt scherp af en verdwijnt, terwijl er een schijnbaar nieuw pad opengaat dat een nieuw stukje hemel en een glimp van de Middellandse Zee onthult. De lucht ruikt naar rozemarijn, rotsrozenbloesems, olijfbomen en mirte, die hier en daar dicht bij het pad groeien. Vlinders fladderen rond, net zoals ze dat al duizenden jaren doen. En dan zijn er nog de rotswanden die omhoog rijzen en dreigend boven je uittorenen, en zo de kronkelige wanden van de valleien vormen, waarvan sommige ook zijdelings verdwijnen. Soms lijkt de pure grootsheid van de rotswanden bijna net zo indrukwekkend als die van Yosemite. Al snel komt de zee volledig in beeld, stekend uit de vallei in een perfecte V, en loopt het pad door naar de hoofdweg, waar het oversteekt naar een wit stuk zand.
Neem zeker het kleine pad dat wordt gemarkeerd door twee vierkante reservoirs die op ruïnes lijken, om de verborgen waterval te zien (het water is schoon als je even wilt afkoelen). Het is een klein pad dat je van het Nietzsche-pad afvoert, maar je vindt de weg terug makkelijk en het is het avontuur zeker waard.
Zoals hierboven al gezegd, kun je deze wandeling ook in omgekeerde richting maken; begin bij het strand en loop dan omhoog, maar als je niet avontuurlijk genoeg bent voor een heen-en-terugtocht, kun je vanuit het dorp Èze in beide richtingen de bus nemen terug naar het treinstation en de kust.
Als je naar beneden bent gelopen, is het – zeker in de zomer – een goed idee om een zwempak mee te nemen, want je zult wel even willen afkoelen in de zachte branding. De terugweg omhoog is hier en daar steil, en de kliffen die op de heenweg nog als vriendelijke reuzen leken, komen nu een beetje intimiderend over.
Vergeet niet om omhoog te kijken, want de stenen gevels van het dorp Èze komen als sprookjesfiguren tevoorschijn door het bladerdak. Het pad slingert heen en weer, en al snel lijkt de klokkentoren van Notre-Dame de l’Assomption rechtstreeks uit een gigantische rotspunt omhoog te rijzen. Achter je, iets naar rechts, zie je weer de zee, een rustgevende blauwe vlakte.
Friedrich Nietzsche
Het pad is vernoemd naar Friedrich Nietzsche, een beroemde Duitse filosoof die er juist van hield om de gemakkelijkere wegen in het leven te vermijden. Zijn werken vormen een belangrijke basis voor de moderne westerse morele waarden.
“En toen hij de top van de bergkam had bereikt, zie, daar lag de andere zee zich voor hem uit te strekken; en hij bleef staan en zweeg lange tijd,” schreef Friedrich Nietzsche in een van zijn meesterwerken, dat hij bedacht tijdens deze wandeling in Èze.
Het was begin jaren 1880, en een tijdlang had hij zich teruggetrokken aan de zonnige kust tussen Nice en Genua, waar hij kampte met een afnemend gezichtsvermogen, melancholie en een opkomende waanzin. Als hij überhaupt nog vreugde had kunnen vinden in zijn gekwelde leven, dan was het hier.
Deze wandeling zet je misschien aan om je kennis over Nietzsche eens op te frissen. Misschien heb je de meeste colleges van je filosofiecursus overgeslagen of ben je nooit echt vertrouwd geraakt met de man die vooral bekend (en verkeerd begrepen) is vanwege de uitspraak dat “God dood is”. Het is de moeite waard. Zo sprak Zsirathustra gaat over een profeet die van een berg afdaalt om zijn wijsheid aan de wereld te schenken, en het is niet vergezocht om te zien hoe deze klim, deze rotsblokken, deze tocht van de zee naar het Adelaarsnest de filosoof inspireerden om zijn grootste werk te schrijven.
“Mijn spierkracht was altijd het grootst als mijn creatieve energie het meest rijkelijk stroomde,” schreef hij over zijn dagelijkse wandelingetjes bergopwaarts vanaf het treinstation. “Het lichaam is levendig — laten we de ‘ziel’ er even buiten houden. Je kon me vaak zien dansen.” Of gewoon even stilstaan om aan de rozemarijn te ruiken.
Video
Handige tips
Draag de juiste schoenen voor meer grip en om uitglijden te voorkomen. Ga niet als het regent, want dan worden de stenen glad. Neem genoeg water en zonnebrandcrème mee, want het pad ligt op veel plekken in de felle zomerzon. Begin vroeg of later op de dag om het felste middagzonlicht te vermijden (in de zomer van ongeveer 10.30 tot 16.30 uur).
Hoe kom je er?
Trein van Nice naar Eze: Als je met de trein komt, ligt het station van Èze-sur-Mer vlak bij het begin van het Nietzschepad. Het is maar een klein stukje langs de kust vanaf Nice-Ville, zo’n vijftien minuten en slechts een paar euro. Je kunt ofwel weer naar beneden wandelen om met de trein terug te gaan, of de bus nemen aan de voet van het dorp om terug te keren naar Nice.
Bus van Nice naar Eze: De kustbus is de Zou!-lijn 600, die de oude #100 heeft vervangen. Hij rijdt van Nice via Monaco naar Menton langs de Basse Corniche en stopt bij Èze-sur-Mer, vlak bij het treinstation. In Nice vertrekt hij vanaf het Square Normandie Niemen, bij Port Lympia.
Bus tussen Eze-sur-Mer en Eze Village: Lijn 83 is de pendelbus die vanaf de kust omhoog rijdt naar het dorp. Vanaf de halte is het nog een stukje omhoog naar het dorp zelf, maar dat is niet zwaar, en dit is het dichtst dat je met het openbaar vervoer bij het dorp Èze kunt komen. De openbare parkeerplaats ligt daar ook. Een enkele rit kost 1,70 euro.
Houd er rekening mee dat de bussen niet vaak rijden. Maak een foto van de dienstregeling, zodat je weet wanneer je weer bij de bushalte moet zijn.
Als je niet zo’n zin hebt in avontuur, neem dan lijn 82 vanaf Nice Vauban naar Èze Village en loop na je bezoek het Nietzsche-pad af. Zo kun je het strandgebied verkennen voordat je de Zou! 600 langs de kust neemt voor de terugrit naar Nice.
De beste tijd om erheen te gaan
De winter is een geweldige tijd om Eze te bezoeken. Het dorpje zit dan niet vol met toeristen, en je hebt het gevoel dat je de hele plek voor jezelf hebt. De meeste winkels, galeries en restaurants zijn in de winter wel gesloten. Er is echter één luxe hotel dat open blijft, dus je kunt er nog steeds genieten van een drankje of een maaltijd met uitzicht op zee. Als je graag in het dorp wilt winkelen, kun je beter een ander moment in het jaar kiezen. In de lente of herfst is het niet te warm, ideaal om te winkelen, en staan de bloemen in volle bloei. De zomer is het drukke seizoen en het kan dan erg druk worden.
Handige recensies van lezers
- “Ga deze wandeling niet aan, tenzij je in topconditie bent en minstens 30 jaar jonger dan wij! Nadat we Vieux Eze hadden bezocht, besloten we dat een wandeling naar Eze-sur-Mer om daar de trein te nemen een leuk alternatief zou zijn voor in de rij staan voor een overvolle bus. Grote fout. We hadden wel wat ruig terrein verwacht, maar dit pad is op sommige stukken echt behoorlijk lastig te bewandelen, tenzij je een ervaren bergwandelaar bent. Op het bordje aan het begin van het pad stond dat het een wandeling van 45 minuten was, maar wij deden er anderhalf uur over en er waren momenten dat we dachten dat we de nacht op de berg zouden moeten doorbrengen. We moesten eerst even bijkomen met een drankje in een plaatselijk café voordat we de kracht konden opbrengen om de trein te halen. Absoluut niets voor gepensioneerden!”
- “We parkeerden bij het treinstation in Eze-sur-Mer en het wandelpad lag maar een paar stappen verderop. Zorg dat je water en stevige schoenen meeneemt. Ik had geen sportschoenen, maar droeg stevige sandalen. Het was soms best lastig, want het was rotsachtig en glad. De uitzichten zijn prachtig. Ze zeiden dat het ongeveer 1,5 uur zou duren, maar wij klommen het in 50 minuten. Het hangt af van je tempo en je conditie. Een echte aanrader. Als je eenmaal in het dorp bent, neem dan even de tijd om een kopje koffie of een glas rosé te drinken op het terras van Chèvre D’Or. Dwaal door de smalle straatjes van dit middeleeuwse stadje. Het uitzicht is prachtig. Loop wat rond en bekijk hier en daar wat. Je komt vlak bij de parfumerie Garmund uit. Daarna wandel je weer naar beneden naar de auto. Al met al een geweldige activiteit voor een halve dag.”
